No Contents Are Available
No Contents Are Available
Posted On 2026-03-02 16:39:02
हिन्दी वर्णमाला मुख्यतः दो भागों में विभाजित होती है:
स्वर (Vowels)
व्यंजन (Consonants)



4
स्वर वे वर्ण होते हैं जिनका उच्चारण बिना किसी अन्य वर्ण की सहायता के होता है।
अ, आ, इ, ई, उ, ऊ, ऋ, ए, ऐ, ओ, औ, अं, अः
| क्रमांक | स्वर | उच्चारण |
|---|---|---|
| 1 | अ | a |
| 2 | आ | aa |
| 3 | इ | i |
| 4 | ई | ee |
| 5 | उ | u |
| 6 | ऊ | oo |
| 7 | ऋ | ri |
| 8 | ए | e |
| 9 | ऐ | ai |
| 10 | ओ | o |
| 11 | औ | au |
| 12 | अं | an (अनुस्वार) |
| 13 | अः | ah (विसर्ग) |



4
व्यंजन वे वर्ण होते हैं जिनका उच्चारण स्वर की सहायता से होता है।
| क वर्ग | च वर्ग | ट वर्ग | त वर्ग | प वर्ग |
|---|---|---|---|---|
| क | च | ट | त | प |
| ख | छ | ठ | थ | फ |
| ग | ज | ड | द | ब |
| घ | झ | ढ | ध | भ |
| ङ | ञ | ण | न | म |
य, र, ल, व, श, ष, स, ह
क्ष, त्र, ज्ञ, श्र
स्वर – 13
व्यंजन – 33
संयुक्त व्यंजन – 4 (प्रमुख)
???? कुल मिलाकर हिन्दी वर्णमाला में 50 वर्ण माने जाते हैं।